Skip to content Skip to footer

Τα Κλωστοϋφαντουργικά Υλικά

Το ύφασμα είναι άμεσα συνδεδεμένο με την πρώτη ύλη που χρησιμοποίται για την ύφανση του, το εργαλείο που το κατασκευάζει και την δύναμη, που ενεργοποιεί το εργαλείο. Αν και η ύφανση ως διαδικασία αποτελεί το τελευταίο στάδιο ενός ολόκληρου κύκλου επάλληλων και συμπληρωματικών εργασιών, που καταλήγουν στο ύφασμα αυτό καθ’ εαυτό, εν τούτοις μία σειρά άλλων
εργασιών, που απαιτούν διαφορετικές δεξιότητες και τεχνικές, προηγούνται ή έπονται. Η φύση των πρώτων υλών είναι σημαντική, γιατί από τα κλωστοϋφαντουργικά υλικά εξαρτάται ολόκληρη η υφαντουργική διαδικασία:
δηλαδή η σειρά και το είδος των εργασιών, η ποιότητα των υφασμάτων, ο όγκος της παραγωγής, οι τεχνικές μεταποίησης και ως ένα σημείο, η τελική μορφή των υφασμάτων. Η λήψη, ο διαχωρισμός και η επεξεργασία των κλωστικών ινών, αποτελούν ένα αυτόνομο κύκλο εργασιών με μακρότατη εξέλιξη, που εμπλέκεται και ακολουθεί την εξημέρωση ζώων και την καλλιέργεια των φυτών, τις οποίες, αντίστροφα, επηρεάζει.

Στην πραγματικότητα λοιπόν, η υφαντική πράξη έπεται της πράξης της κλώσης των νημάτων. Κανένα κλωστικό υλικό (φυτικό ή ζωϊκό) που απαντάται στην φύση δεν είναι από μόνο του μακρύ, ανθεκτικό, αλλά και ταυτόχρονα ελαστικό. Οι φυτικές ίνες, θα έφθαναν για την ύφανση κάποιων σειρών, αλλά είναι τελείως άκαμπτες. Αντίθετα, οι ζωϊκές ίνες από το πρόβατο είναι ελαστικές, εν τούτοις είναι πολύ κοντές και σπάνε εύκολα, εάν με κάποιο τρόπο δεν ενωθούν και αποκτήσουν συνοχή. Η αναλυτή ίνα του μεταξιού, η μόνη συνεχής ίνα που απαντάται στην φύση, είναι πολύ λεπτή, και είναι αδύνατον να χρησιμοποιηθεί χωρίς κάποια επεξεργασία. Κατά συνέπεια, η κύρια δυνατότητα της πρώτης ύλης που θα χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή κλωστής είναι η ικανότητα των ινών να ενοποιούνται, ώστε με την περιστροφική κίνηση, να αποκτήσουν συνοχή, ανθεκτικότητα και να αποτελέσουν ενιαία κλωστή.

«Ζητεί μαλλίον και λινάριον και εργάζεται ευχαρίστως με τας χείρας αυτής. Ο λύχνος
αυτής δεν σβήνεται όλη την νύκτα. Βάλλει τας χείρας αυτής εις το αδράκτιον και κρατεί
εν τη χειρί αυτής την ηλακάτην. Δεν φοβείται χιόνα δια τον οίκον αυτής, διότι πας οίκος
αυτής είναι ενδεδυμένος διπλά. Κάμνει εις εαυτήν σκεπάσματα. Ο ανήρ αυτής
γνωρίζεται εν ταις Πύλαις, όταν κάθηται μετά των πρεσβυτέρων. Κάμνει λεπτόν πανίον
και πωλεί και δίδει ζώνας εις τους εμπόρους. Τα έργα αυτής επαινούσιν αυτήν εν ταις
Πύλαις»
Παροιμίαι, λα΄10-31

Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νημάτων, όπως η υφή, η ελαστικότητα, η ανθεκτικότητα στην τριβή, η αντοχή, η θερμομονωτική ιδιότητα, αλλά και η χρωστική ικανότητα ποικίλουν και αποτελούσε σημαντική και απαραίτητη τεχνογνωσία για την κατάλληλη χρήση τους. Μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αι., η επεξεργασία των κλωστικών υλικών είχε διατηρήσει όλα τα στάδια που είχε κατά την αρχαιότητα: η «ταλασιουργία» περιλάμβανε την «πλύσιν» (το πλύσιμο των μάλλινων ινών), την «ξάνσιν» (ξάσιμο των ινών) και την «νήσιν» (το γνέσιμο της κλωστής).

Στην Κορινθία, οι κύριες ύλες της υφαντουργίας ήταν φυτικής προέλευσης (λινάρι, σπάρτο, βαμβάκι) ή ζωϊκής (μαλλί προβάτου, τρίχα κατσίκας, μετάξι), των οποίων οι παραδοσιακοί τρόποι παραγωγής κι επεξεργασίας διατηρήθηκαν μέχρι τα μέσα του 20ου αι. Ωστόσο, η πολύ επίπονη επεξεργασία των φυτικών ινών, όπως του λιναριού, του σπάρτου και του βαμβακιού στάθηκε αφορμή, ώστε οι γυναίκες να σταματήσουν νωρίτερα την επεξεργασία τους στο σπίτι, και να τις προμηθεύονται έτοιμες και φθηνότερες από το εμπόριο.