Ο εξάντας είναι γωνιομετρικό όργανο, χαρακτηριζόμενο και αστρονομικό. Χρησιμοποιείται στη ναυσιπλοΐα, από τους ναυτιλλομένους, για τη μέτρηση υψών ουρανίων σωμάτων, καθώς και κατακόρυφων ή οριζόντιων γωνιών γήινων ή επίγειων σταθερών αντικειμένων.
Το παρουσιαζόμενο είδος είναι ένας στρογγυλός εξάντας τσέπης, κλεισμένος σε ορειχάλκινο κουτί. Το σύστημα των καθρεπτών και των (κόκκινων και πράσινων) φίλτρων βρίσκεται εξ ολοκλήρου μέσα στο κουτί. Για την παρατήρηση του ουρανού χρησιμοποιείται τηλεσκόπιο δύο μερών με διάφραγμα και ηλιακό φίλτρο στον προσοφθάλμιο φακό.
Ο εξάντας τσέπης σχεδιάστηκε το 1797 από τον Άγγλο οπτικό William Jones του Holborn (1763-1831).