Skip to content Skip to footer

Ναυτική Ορολογία των Ελλήνων

Αβαρίτς: Υποχρεωτική ναυτολόγηση

Αβαέτι : Έξοδο από φορολογία

Αγάς: Τούρκος αξιωματούχος

Αγιάν: Τοπάρχης, άρχοντας

Αγιουτάντες: Ο Αρχιεπιστολέας

Αλάι: Στρατιωτική παρέλαση

Αλέμι: Κοντάρι με την ημισέλινο στο άκρο του

Αμπάρ: Εμίρης, έφορος αποθηκών

Αρμάδα: Ο τούρκικος στόλος

Αρμαμέντο: Εξοπλισμένο πολεμικό καταδρομικό

Αρχοντοκοτσαμπάσηδες: Η άρχουσα πολιτικοστρατιωτική τάξη των υπόδουλων Ελλήνων.

Άσπρο: Ευτελές τουρκικό νόμισμα

Αχταμές: Συμφωνητικό

Βαλής: Νομάρχης Τούρκος

Βεζύρης: Υπουργός Τούρκος

Βεκίλης: Ο αντιπρόσωπος δημόσιου ή κοινωνικού λειτουργού

Βλάχμπεης: Ο ηγεμόνας της Μολδοβλαχίας

Βοεβόδας: Διοικητής φρουρίου

Γαλεμπέ: Διβάνι, το σουλτανικό συμβούλιο

Γαλιοντζής: Ναύτης γαλέρας, γαλιονιού, ο πεζοναύτης

Γεμιτζής: Ο πεπειραμένος ναυτικός

Γενιλεδίζω: ναυτολογώ

Γεντεκλής: Τεχνίτης ναυπηγείου

Γιολδάσης: Συνταξιδιώτης

Γιουμπρούκ: Το τελωνείο

Γιουμπρουξής: Ο αρχιτελώνης

Γκιουλές: Το σφαιρικό βλήμα του κανονιού

Γκεμί: το πλοίο

Γκενεράλ: Ο στρατηγός

Γκιολ εμί: Άδεια μετανάστευσης

Δεφτέρι: κατάστιχο- φορολογικός κατάλογος

Δεφδερδάρης: Οικονομικός έφορος

Διβάνιον: Έδρα διοίκησης Οθωμανών

Δίστηλον: Τάληρο

Δοβλέτι: Κρατική υπηρεσία, Διοίκηση

Δραγομάνος: Διερμηνέας

Δραγομανία: αξίωμα

Εκουιπάγι: Το πλήρωμα

Ελτζής: Ο πρέσβης

Εμίνης: Επιμελητής, Λιμενάρχης, Θησαυροφύλακας, Έφορος ναύσταθμου

Εμπρίκι: Μπρίκι, τύπος πλοίου

Εσναφλίκι: Επάγγελμα

Έχλι-Ισλάμης: Γνήσιος Μωαμεθανός

Ζαμπέτης: Αξίωμα του Ζαμπίτη

Ζαρπαχανέ, εμίνης : Ο έφορος του νομισματοκοπείου

Ζαχιρές: Τρόφιμα, εφόδια

Ικραμηγιές: Χρηματικό δώρο, δωροδοκία

Ιλτιζάμι: Πληρωτέος κοινοτικός φόρος

Ιστηράς: Η σιταποθήκη

Ιστηρατζής: Ο υπεύθυνος για την συγκέντρωση των σιτηρών

Καζάζης: Αυτός που κεντά τη φορεσιά

Καζάς: Ο νόμος

Καζασκέρ: Ο αρχιστράτηγος

Καϊμακάκης: Ο Έπαρχος

Καϊντιι: Καταχώρηση σε επίσημους κώδικες

Καπετάν πασάς: Καπουδάν πασάς, ναύαρχος

Καπετάν μπέης: Ο υπαρχηγός του στόλου

Καπί γιολτάσης: Επίσημος ταξιδιώτης

Κασπαστί: Κεφαλόδεσμος

Κατής: Ιεροδικαστής

Καφτάνι: Πανωφόρι

Κερετσές: Ναυπηγική ξυλεία

Κεχρίλι: Διακοσμητικό ρούχων

Κιλίτς: Σπάθη, σφαγή

Κιρλαγκίτσι: Ελαφρός πάρων

Κιουρούκ: Κουπί

Κιουρουκτσής: Κωπηλάτης

Κολτζής: Φύλακας, αστυφύλακας

Κολαούζης: Ο πλοηγός

Κομίσος: Ο γραμματεύς

Κοτσαμπασιλίκι: Κοινοτικό αξίωμα

Κοτσάμπασης: Ο Προύχοντας, Δημογέροντας

Λιμάν ρεΐσης: Ο λιμενάρχης

Λουφές: Μισθός

Λουφετζής: Μισθοφόρος

Μαξούλια: Τα καθαρά κέρδη από τον πλου, το ταξίδι

Μαξούς: Επίτηδες

Μελλάχης: Έλληνας ναύτης του οθωμανικού στόλου με υποχρεωτική θητεία

Μεντζίλι: Έκτακτος ταχυδρόμος

Μπακιγιές: Υπόλοιπο χρέους

Μπας αρχι-μπας: Αρχιπροεστός

Μπας καλαφάτης: Αρχιναυπηγός

Μαχρί –σεφήντ: Άσπρη θάλασσα- Αιγαίο

Μπιτιρμέ: Περιορισμός

Μπόνα-πρέζα: Νόμιμη λεία

Μπουγιουρουλδί: Το διάταγμα

Μπουμπασίρης: Δικαστικός κλητήρας

Ναζίρης: Ο προβλεπτής

Νεφέρι: Ο ναύτης

Νιζάμι: Διάταξη

Ντιβάν χανέ: Μεγαλοπρεπές κτίριο στην Πόλη, η έδρα του Καπουδάν πασά

Ντουνανμά: Το οθωμανικό ναυτικό, στόλος

Οτζάκι: Εστία, κατοικία, στρατιωτικό συγκρότημα

Ουσούρια: η δεκάτη

Ούτς-αμπαρλί: Το τρίκροτο, πλοίο με τρία καταστρώματα πυροβόλων

Οφικιάλιος: Αξιωματούχος

Παλγεμέζι: Το τοπομαχικό

Πασαλίκιον: Η περιοχή του πασά

Πατρωνάμπεης: Αντιναύαρχος

Πεσκέσι: Φιλοδώρημα σε είδος

Πρέζα: Λεία

Ραγηάς: Ο αλλόθρησκος υπήκοος της Πύλης

Ρεΐσης: Πλοίαρχος

Ρέσμι, δεσμίς:  Ο φόρος

Ρέσμι- σελαμιγέ: φόρος διοδίων των Δαρδανελλίων

Ριαλά-μπέης: Ο Υποναύαρχος

Ριζάλης: Κάθε μεγάλος τιτλούχος των Οθωμανών

Ρίζικο, κίνδυνος, ρίζικα: Μαρίτιμα: Θαλάσσιοι κίνδυνοι

Σαλβάρι (τζαχτζιργί): Τούρκικη μακριά βράκα

Σαντζάκ: Η σημαία

Σαρλής: Δουλέμπορος

Σελαμέτι: Διάσωση πλοίου

Σέλκι: Σχήμα

Σελάχι: Δερμάτινη ζώνη

Σενέτι: Πιστοποιητικό

Σεντούκι: Κιβώτιο, χρηματοκιβώτιο

Σερασκέρης: Ανώτατος στρατιωτικός αρχηγός

Σερασκέρ μπέης: Αντιναύαρχος της Αρμάδας

Σερδάρης: Υποτελής στρατιωτικός διοικητής

Σερδάρης Φρεγατών: Υπαρχηγός ναυτικών δυνάμεων

Σερμαγιά: Κεφάλαια αγοράς φορτίου πλοίου

Σεφέρ: Ο πόλεμος

Σεφερλής: Έλληνας τεχνίτης με υποχρεωτική θητεία στον ναύσταθμο της Κωνσταντινούπολης

Σου γκεμισί: Υδροφόρο πλοίο

Σούμπασης: Αστυνόμος

Σπέντζα: Φόρος πώλησης δούλου

Ταΐφάς: Μικρό στρατιωτικό σώμα

Τακρίριο: Αναφορά

Ταουσάν: Λαγός ( ειρωνικά οι νησιώτες)

Ταχσιλδάρης: εισπράκτωρ

Τεμεσούτι: Δεφτέρι

Τερζιμάν μπεγής: Διερμηνέας δραγουμάνος

Τερσανές: Ναύσταθμος- ταρσανάς

Τεσκερές: Τελωνειακή απόδειξη

Τετράδια των σινιάλων: Σηματολόγια

Τζελεπής: Αρχοντόπαιδο

Τζεπχανές: Πυριτιδαποθήκη

Τζιρίμι: Σιταγωγό πλοίο

Τζούρμα: Πληρώματα

Τζουρμάρω: Ναυτολογώ

Τόπι: Μπάλα κανονιού

Τοπτσής: Πυροβολητής

Τοπτσήμπασης: Αρχιπυροβολητής

Τουμάνι: Ναυτική ενδυμασία

Τσαούσης: Ο λοχίας, επιλοχίας

Τσεγκέλι: Εμπρηστικός σάκος

Τσερνίκι: Μικρό ιστιοφόρο

Τσουμπές: Τούρκικος χιτώνας- πανωφόρι

Τσοχανδάρης: Σωματοφύλακας

Φιρμάνι: Διάταγμα

Χαρούζι: Ναυπηγική σχάρα

Χαΐνης: Ο άπιστος

Χαζιές: Το θησαυροφυλάκιο

Χάτι σεφίρ: Το διάταγμα

Χάρτα: Ναυτικός χάρτης

Χαρτζί: Έξοδος στρατολογίας

Χερικέτι: Ενέργειες δράσης του πλοίου

Χισμέτ: Εξυπηρέτηση, δόσιμο, ρουσφέτι με αμοιβήΠΗΓΗ: ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Ν ΓΡΥΠΙΩΤΗΣ -ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ  (1453-1821) Β! ΤΟΜΟΣ – ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΛΤΑ – ΑΘΗΝΑ 2012, σ 236-237