Προκειμένου για τα κοινά σχολεία, εφόσον το μάθημα ήταν ιδιωτικό, ως κτίριο χρησιμοποιόταν η κατοικία του δασκάλου. Όταν ο αριθμός των μαθητών αυξήθηκε, χρησιμοποιήθηκε ο χώρος κάποιας κοντινής εκκλησίας ή κάποιο άλλο οικοδόμημα.
Το ίδιο συμβαίνει με τις ανώτερες σχολές κατά την πρώτη φάση της λειτουργίας τους, ενώ, αργότερα, με την αύξηση των μαθητών, μία ή δύο αίθουσες καλύπτουν τις ανάγκες της διδασκαλίας. Τέτοιοι χώροι προσφέρονταν σε μοναστήρια ή σε εκκλησίες. Οι εκκλησιαστικοί αυτοί χώροι είναι ήσυχοι και έδιναν την ευκαιρία να ακούνε οι μαθητές τα μαθήματα. Οι μαθητές από μακρινές περιοχές διέμεναν σε κοινόβια, άλλοτε δωρεάν και άλλοτε καταβάλλοντας ένα ποσό για την κατοικία και την τροφή τους.
Η απεξάρτηση από την εκκλησία επέρχεται όταν ο αριθμός των μαθητών θα διογκωθεί και τότε θα αναζητηθεί η δημιουργία άλλων κατάλληλων κτιρίων. Στην περίπτωση αυτή θα προθυμοποιηθούν να συμβάλουν οικονομικά στην ανέγερση νέων κτιρίων πλούσιοι έμποροι. Μερικά ενδεικτικά παραδείγματα: Το 1729, στην Πάτμο ο πλούσιος έμπορος Μανολάκης Καστοριανός με δικά του έξοδα οικοδόμησε σχολείο με ειδικούς χώρους για τη στέγαση των μαθητών. Στο Μέτσοβο, το 1759, δίνεται άδεια να οικοδομηθεί ιδιαίτερο κτίριο για την στέγαση των μαθητών. Στη Δημητσάνα, το 1764, ανοικοδομείται στον περίβολο του ναού της Αγίας Κυριακής οικία ευρύχωρη με πολλά δωμάτια για να μένουν δωρεάν 300 μαθητές. Το κτίριο χρησίμευε και για κατοικία των δασκάλων και των υπηρετών. Είχε χώρο για βιβλιοθήκη και δενδροφυτεμένο προαύλιο. Έμοιαζε με σχολή της Αρχαίας Ελλάδας.[1] Το ίδιο στη Ζαγορά, το 1777, με τη χρηματοδότηση του Ιωάννη Πρίγκου, στη Χάλκη, το 1786, με πρωτοβουλία του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Το 1750 στην Αθήνα ο εγκατεστημένος στην Βενετία πλούσος Αθηναίος έμπορος, Ιωάννης Ντέκας, διεθεσε 20.000 γρόσια για να οικοδομηθεί κατάλληλο σχολικό κτίριο για να χωρέσει δύο δασκάλους και 24 μαθητές. Δύο περιοχές του ελληνικού χώρου βρίσκονται στην πρωτοπορία σ’ αυτόν τον τομέα. Η πρώτη είναι στις Κυδωνίες της Μικράς Ασίας (απέναντι από την Λέσβο). Η ακμάζουσα αστική τάξη της πολιτείας αυτής ανήγειρε στις αρχές του 19ου αιώνα ένα οικοδόμημα του οποίου η περιγραφή και μόνο μαρτυρεί το υψηλό πνευματικό επίπεδο των Κυδωνιατών. Η δεύτερη είναι η σχολή της Χίου. Με την φροντίδα του Κοραή δημιουργήθηκε ένα υποδειγματικό κτιριακό συγκρότημα.
[1] Νικόλαος Γεωργακόπουλος, 2000, σελ. 20.