Η Αυτοδιοίκηση και το κράτος το 21

Οι κοινότητες υπήρξαν η βασική μορφή οργάνωσης των Ελλήνων κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Το ζήτημα της καταγωγής των ελληνικών κοινοτήτων κατά τη χρονική περίοδο της Τουρκοκρατίας στον Ελλαδικό χώρο αποτελεί σημαντικό ιστορικό πρόβλημα, αφού οι απόψεις των ιστορικών διίστανται.

Άλλοι ιστορικοί, όπως ο Κ. Παπαρηγόπουλος και ο Απ. Βακαλόπουλος, υποστηρίζουν ότι έχουν βαθιές ρίζες στις παραδόσεις του ελληνικού λαού, αφού δεν έπαψαν να υπάρχουν από τα αρχαία χρόνια έως τη βυζαντινή εποχή, προσαρμοσμένες κάθε φορά στις νέες ανάγκες.

Άλλοι, όπως ο Ν. Μοσχοβάκης, υποστηρίζουν ότι έχουν καταγωγή από τη βυζαντινή εποχή και άλλοι, όπως ο D. Urquhart, o Φίνλευ και ο Ζακυθηνός, ότι ήταν γέννημα της ανάγκης των συνθηκών εκείνης της εποχής και αποτέλεσμα της «ραστώνης και της διοικητικής ανεπάρκειας του κατακτητού» (Ζακυθηνός)[1].

Σχέση με εκκλησιαστικές αρχές

Οι προεστοί ως αιρετοί άρχοντες διοικούσαν τον τόπο με αρωγό τις εκκλησιαστικές αρχές. Είχαν είναι εμφανής η σχέση της Εκκλησίας …

Δείτε περισσότερα
Οι πρόκριτοι της Πελοποννήσου – Αντιμαχόμενες φατρίες

Ο Νικ. Μοσχοβάκης αναφέρει ότι η Πελοπόννησος “εμόρφωσε τελειότερον το της αυτοδιοικήσεως σύστημα[1]“. Στην Πελοπόννησο, ιδιαίτερα κατά τη δεύτερη Τουρκοκρατία, …

Δείτε περισσότερα
Πηγές – Βιβλιογραφία

Πηγές – Βιβλιογραφία – Απ. Βακαλόπουλος, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, Β΄ Τουρκοκρατία 1453-1669, τόμος Θεσσαλονίκη, 1964. – Ι. Γιαννόπουλος, Η …

Δείτε περισσότερα
Η μορφή και ο βαθμός αυτοδιοίκησης του κοινοτικού συστήματος

Οργάνωση και λειτουργία των κοινοτήτων Το κοινοτικό σύστημα της Τουρκοκρατίας δεν υπήρξε άκαμπτο, στεγανό σύστημα αυτοδιοίκησης, αλλά αναδείχθηκε σ’ έναν …

Δείτε περισσότερα
Αίτια ανάπτυξης του θεσμού

Το κοινοτικό αυτό σύστημα δεν επεβλήθη από τον κατακτητή, δεν ήταν δηλαδή δημιούργημα μιας νομοθετικής ρύθμισης και γι’ αυτό δεν …

Δείτε περισσότερα
Μουσουλμανικές κοινότητες​

Το κοινοτικό σύστημα δεν ήταν άγνωστο στον Οθωμανό κατακτητή. Οι Οθωμανοί είχαν αναπτύξει έναν αντίστοιχο θεσμό, που συγκέντρωνε όλα τα …

Δείτε περισσότερα
Οι οικισμοί της Βορειοδυτικής Κορινθίας

Με βάση τις απογραφές του 1920 και του 1962, που δίνουν στοιχεία και για προεγνέστερες απογραφές, οι οικισμοί διαιρούνται σε …

Δείτε περισσότερα
Νησιά του Αιγαίου – Διοίκηση

Νησιά του Αιγαίου Τα νησιά του Αιγαίου είχαν καθεστώς ειδικών προνομίων, όπως και η Μάνη. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι …

Δείτε περισσότερα
Στερεά Ελλάδα – Διοίκηση

Η διοικητική διαίρεση της Ρούμελης ήταν ανάλογη με αυτήν της Πελοποννήσου. Οι επαρχίες διανέμονταν μεταξύ του σαντζάκ Νεγρεπόντε (Εύβοια), το …

Δείτε περισσότερα
Η Διοίκηση της Πελοποννήσου

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ – Διοίκηση Η ιδιαιτερότητα της κοινοτικής διοίκησης της Πελοποννήσου οφειλόταν στη γεωγραφική της θέση και το μεθοριακό χαρακτήρα της. …

Δείτε περισσότερα
Σχέση με εκκλησιαστικές αρχές

Οι προεστοί ως αιρετοί άρχοντες διοικούσαν τον τόπο με αρωγό τις εκκλησιαστικές αρχές, αφού είναι εμφανής η σχέση της Εκκλησίας …

Δείτε περισσότερα
Θητεία – Ονομασία – Αριθμός – Αμοιβή – Έσοδα των προεστών

Θητεία Η θητεία των κοινοτικών αρχόντων ήταν ετήσια, δεν έλειπαν όμως οι περιπτώσεις που παρατεινόταν σιωπηλά και καταχρηστικά, δίχως την …

Δείτε περισσότερα
Ενδοκοινοτικές συγκρούσεις – Η δύναμη των κοινοτικών αρχόντων

Το ίδιο σύστημα που καθιστούσε την κοινότητα υπεύθυνη για την απόδοση των φόρων και της επέτρεπε να απολαμβάνει ένα ποσοστό …

Δείτε περισσότερα
Καθήκοντα – αρμοδιότητες

Το έργο των κοινοτικών αρχών περιλάμβανε πολλαπλές αρμοδιότητες: διοικητικές, εκτελεστικές, δικαστικές και οικονομικές. Οι κοινοτικοί άρχοντες εκπροσωπούσαν την κοινότητα στις …

Δείτε περισσότερα
Διαδικασία εκλογής κοινοτικών αρχόντων

Η διαδικασία της εκλογής των κοινοτικών αρχόντων ήταν, παρά τις τοπικές ιδιομορφίες, η ακόλουθη. Μια φορά το χρόνο, από τον …

Δείτε περισσότερα
Τρόπος οργάνωσης της οθωμανικής διοίκησης στον ελλαδικό χώρο

Η κατάκτηση του ελλαδικού χώρου δεν έγινε την ίδια περίοδο, αφού ακόμη και μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης, το 1453, …

Δείτε περισσότερα